จุดเริ่มต้นของคำถามเรื่องเวลา
ในฐานะผู้ร่วมก่อตั้งแบรนด์ชาดอกไม้มาลาธาราและในบทบาทของคุณแม่ เราเคยมีความเชื่อว่าการตัดสินใจออกมาทำธุรกิจของตัวเองจะทำให้เรามีอิสระและมีเวลาที่ยืดหยุ่นขึ้น แต่พอได้ลงมือทำจริงกลับพบความจริงที่ว่า ผู้ประกอบการไม่ได้มีเวลามากขึ้นเสมอไป ในทางกลับกัน สิ่งที่เปลี่ยนไปอย่างชัดเจนคือ เราต้องพัฒนาตัวเองให้เป็นคนที่ “เลือก” เก่งขึ้น
จากจุดเริ่มต้นและคำถามเล็กๆ ในใจนี้ จึงกลายมาเป็นที่มาของการริเริ่มโปรเจกต์ Between Naptimes ซึ่งเป็นคอมมูนิตี้สำหรับคุณแม่ที่กำลังสร้างการเติบโตทางธุรกิจไปพร้อมๆ กับการดูแลครอบครัว เราเริ่มจากการมองหาเครื่องมือช่วยบริหารเวลา แต่สุดท้ายกลับพบว่า สิ่งที่น่าสนใจกว่านั้นคือ คุณสมบัติที่แม่ผู้ประกอบการมีอยู่แล้ว คือ ความสามารถในการปรับตัว (Resiliency) และ การจัดลำดับความสำคัญ (Prioritization) การเป็นแม่สอนให้เราล้มแล้วลุกไว และรู้ว่าในเวลาที่มีจำกัดนั้น อะไรคือสิ่งที่สำคัญที่สุดที่ต้องทำก่อน
สิ่งที่เราเรียนรู้จากผู้ประกอบการที่เป็นคุณแม่ใน STeP CMU
จากการพูดคุยและเก็บข้อมูลจากผู้ประกอบการที่เป็นคุณแม่ในหลากหลายธุรกิจภายใต้ระบบนิเวศน์ทางธุรกิจ (Enterpreneur Ecosystem) ของอุทยานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (STeP CMU) เราเริ่มเห็นจุดร่วมความท้าทายในการบริหารธุรกิจบางอย่างที่น่าสนใจ
ปัญหาหลักของผู้ประกอบการที่เป็นคุณแม่ไม่ใช่แค่การไม่มีเวลา แต่คือการต้องแบกรับภาระในการตัดสินใจตลอดเวลาว่า งานไหนที่ควรทำเอง งานไหนที่ควรปล่อยมือ และงานไหนที่ควรจะเลิกทำไปเลย
ประเด็นสำคัญที่เราพบคือ ผู้ประกอบการหลายคนไม่ได้ขาดความสามารถในการทำงาน แต่พวกเขาขาด “ระบบ” ที่จะช่วยให้ธุรกิจสามารถเดินหน้าต่อไปได้โดยไม่ต้องพึ่งพาตัวเจ้าของธุรกิจแบบ 100% โดยเฉพาะคุณแม่ผู้ประกอบการมักจะมีข้อจำกัดด้านเวลาที่ชัดเจน แต่ข้อจำกัดเหล่านั้นเองที่กลายเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาบังคับให้ต้องเลือกโฟกัสเฉพาะสิ่งที่สำคัญต่อธุรกิจจริงๆ
ความเป็นแม่จึงไม่ได้เป็นแค่ข้อจำกัดในการทำงาน แต่ในอีกมุมหนึ่ง มันคือสนามฝึกซ้อม (Training Ground) ชั้นดีที่หล่อหลอมทักษะด้านความสามารถในการฟื้นตัว (Resiliency), การจัดลำดับความสำคัญ (Prioritization) และความอดทนทางอารมณ์ (Emotional Endurance) ให้แข็งแกร่งขึ้น จากเดิมที่คิดว่าจะต้องหาเครื่องมือ (Tool) มาช่วยแม่ผู้ประกอบการ เรากลับพบว่า แม่จำนวนมากมีวิธีคิด (Mindset) สำคัญของผู้ประกอบการอยู่แล้ว เพียงแต่อาจยังต้องการกรอบการทำงาน (Framework) ที่ช่วยจัดระเบียบสิ่งเหล่านั้นให้ชัดขึ้น
ทำไมเราจึงออกแบบ Workshop “Time Management for Entrepreneurs”
จากข้อมูลเชิงลึก (Insight) ที่ได้จากการสัมภาษณ์ผู้ประกอบการที่เป็นคุณแม่ทั้ง 20 ท่าน เราจึงนำมาออกแบบเป็นกิจกรรมแบ่งปันประสบการณ์ (Sharing Session) และเวิร์กชอป (Workshop) ในหัวข้อ “Time Management for Entrepreneurs” ซึ่งกิจกรรมนี้เป็นส่วนหนึ่งของงานปฐมนิเทศ (Orientation) ในระดับ Camp 1 และ Camp 2 ของโครงการ Basecamp24 ประจำปี 2569 (Basecamp24 เป็นโปรแกรมบ่มเพาะธุรกิจ (Incubation Program) ที่จัดโดย STeP CMU เพื่อสนับสนุนและร่วมขับเคลื่อนเครือข่ายผู้ประกอบการในภาคเหนือ) ซึ่งกิจกรรมในวันนั้นมีผู้ประกอบการให้ความสนใจเข้าร่วมเกือบ 70 ท่าน
เป้าหมายของกิจกรรมนี้ไม่ได้มีเพื่อแค่การสอนวิธีจัดตารางเวลาประจำวันแบบเดิมๆ แต่เราต้องการชวนให้ผู้ประกอบการกลับมามองธุรกิจของตัวเองผ่านคำถามในเรื่องของการขยายธุรกิจ (Scale) การบริหารเวลาสำหรับผู้ประกอบการ จึงไม่ใช่แค่การจัดตาราง แต่คือการออกแบบธุรกิจให้เติบโตได้ แม้เจ้าของจะไม่ได้อยู่หน้างานตลอดเวลา โดยเราได้วางลำดับกิจกรรมให้ผู้เข้าร่วมได้ฟังประสบการณ์จาก “รุ่นพี่” เพื่อปลดล็อกวิธีคิดก่อน จากนั้นจึงเข้าสู่ช่วงการลงมือทำเพื่อออกแบบระบบของตัวเอง
บทเรียนจากผู้ประกอบการรุ่นพี่สู่รุ่นน้อง: เลิกเป็น “เถ้าแก่” ที่ทำเองทุกอย่าง สู่การเป็น “ผู้บริหาร” ที่ออกแบบระบบงาน
เพื่อให้เห็นภาพว่าการเติบโตภายใต้ข้อจำกัดของเวลาทำได้อย่างไร เราได้เปิดเวทีพูดคุย (Sharing Session) กับผู้ร่วมเสวนา (Panelists) ศิษย์เก่าทั้ง 3 ท่าน ซึ่งต่างก็มีความท้าทายเรื่องเวลาในรูปแบบของตัวเอง
- รศ.ดร.ภญ.วรินทร รักษ์ศิริวณิช (อาจารย์แยม) จากแบรนด์ Hair Rise Hair Tonic: อาจารย์แยมคือตัวแทนของคนที่สวมหมวกหลายใบ ทั้งคุณแม่ลูกสอง, งานบริหาร, ทำธุรกิจ, ทำวิจัย และงานสอน บทเรียนสำคัญของอาจารย์แยมคือ เมื่อธุรกิจเติบโตแตะยอด 40 ล้านบาท เราไม่สามารถเอาตัวเองไปผูกติดกับทุกกระบวนการได้อีกต่อไป การกล้า “ถอดหมวก” บางใบออก และสร้างตัวชี้วัดเพื่อประเมินผล จึงเป็นกุญแจสำคัญ
- คุณปนัดดา เคปเปล (คุณนิกกี้) จากแบรนด์ Take Me Home Tomato: ในมุมของคุณแม่เต็มเวลา (Full-time Mom) ที่ปั้นธุรกิจไปพร้อมกับการเลี้ยงลูก ช่วงแรกคุณนิกกี้ใช้วิธีกระเตงลูกไปทำงานด้วย แต่เมื่องานเกษตรต้องการความสม่ำเสมอและมีความเสี่ยงจากความผิดพลาดของคน (Human Error) คุณนิกกี้จึงเลือกนำเทคโนโลยี Smart Farming มาใช้เพื่อสร้างระบบ และสร้างความไว้ใจ (Trust) ในการกระจายงานให้ทีมงาน
- คุณธีระศักดิ์ มูลตุ้ย (คุณอาร์ม) จากบริษัท PDKM: ในฐานะนักธุรกิจสายเทคโนโลยีที่ต้องดูแลบริหารบริษัทถึง 5-6 แห่งพร้อมกันภายใต้เวลาที่จำกัดมากๆ คุณอาร์มได้แชร์วิธีการสร้างทีมแบบ Autonomous Agile หรือการให้อำนาจทีมงานตัดสินใจหน้างานได้ด้วยตัวเอง ซึ่งช่วยให้เขาสามารถเปลี่ยนจากเถ้าแก่เฝ้าร้าน ไปเป็นคนวางระบบ และขยายทีมไปได้ถึง 100 คน
จากเรื่องราวทั้งหมด สิ่งที่ทรงพลังมากคือ ทุกคนไม่ได้พูดแค่เรื่องทำอย่างไรให้งานเสร็จเร็วขึ้น แต่เน้นย้ำถึง “การปล่อยมือ” เพราะการขยายธุรกิจไม่ได้เริ่มจากการทำทุกอย่างให้มากขึ้น แต่คือการเลิกเป็น “เถ้าแก่นั่งเฝ้าเก๊ะเงิน” ที่คอยแก้ปัญหาหน้าร้าน และเปลี่ยนมาสวมหมวก “ผู้บริหาร” ที่คอยออกแบบและวัดผลระบบงานอย่างแท้จริง
The Framework: Focus, Priority, System, Check
หลังจากปลดล็อกวิธีคิดจากรุ่นพี่แล้ว ก็ถึงเวลาเข้าสู่ช่วงเวิร์กชอป (Workshop) เพื่อเปลี่ยนแรงบันดาลใจให้กลายเป็นระบบจริง เราได้นำเสนอกรอบการทำงาน (Framework) ผ่านแบบฝึกหัด (Worksheet) ให้ผู้เข้าร่วมได้ลงมือทำไปพร้อมๆ กัน 4 ขั้นตอน
- Step 0: Focus & Filter – เราเริ่มต้นด้วยการให้ผู้เข้าร่วมเขียนงานทั้งหมดที่ตัวเองกำลังทำอยู่ลงบน Post-it แล้วนำมาแยกจัดกลุ่มเป็น 3 หมวดหมู่ ได้แก่ Do (งานที่คุณควรทำเอง), Delegate (งานที่สามารถมอบหมายให้ผู้อื่นทำได้) และ Delete (งานที่อาจไม่จำเป็นและควรเลิกทำ)
- Step 1: Priority – จากกองงานทั้งหมด ให้เลือก 1 งานที่สำคัญที่สุดในตอนนี้ขึ้นมา และตอบตัวเองให้ได้ว่าทำไมจึงเลือกงานนี้
- Step 2: System – ออกแบบการทำงานให้เป็นระบบ โดยกำหนดผลลัพธ์ที่ต้องการ ระบุผู้รับผิดชอบอย่างชัดเจน (เช่น ตัวคุณเอง, ทีมงาน, หรือการใช้ AI เข้ามาช่วย) พร้อมทั้งเขียนขั้นตอนหลักของการทำงานนั้นๆ ออกมาเป็นข้อๆ
- Step 3: Check – กำหนดตัวชี้วัดความสำเร็จ (Metrics / KPI) เพื่อให้รู้ว่างานกำลังดำเนินไปอย่างถูกต้อง และกำหนดความถี่ว่าจะกลับมาตรวจดูความคืบหน้าบ่อยแค่ไหน (เช่น รายวัน หรือ รายสัปดาห์)
กรอบการทำงานนี้ถูกออกแบบให้ผู้ประกอบการไม่เพียง “ทำงานให้เสร็จ” แต่เริ่มมองตัวเองในบทบาทของคนออกแบบระบบ
สำหรับผู้ประกอบการที่อยากลองทบทวนงานของตัวเอง จัดการกับเวลาที่มีจำกัด และเริ่มต้นสร้างระบบให้ธุรกิจเติบโต สามารถดาวน์โหลดแบบฝึกหัด (Worksheet): Focus, Priority, System, Check ที่เราใช้ในเวิร์กชอปไปลองปรับใช้กันได้ที่นี่
Download the Worksheet
ปัจจุบัน Between Naptimes ยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นของการเดินทางและการเก็บรวบรวมเรื่องราวแรงบันดาลใจและประสบการณ์ทำธุรกิจจากผู้ประกอบการที่เป็นคุณแม่ หากคุณเป็นผู้ประกอบการคุณแม่ที่อยากแบ่งปันประสบการณ์อันมีค่า ทั้งในแง่มุมของเรื่องธุรกิจ ครอบครัว และการเติบโตภายใต้ข้อจำกัดของเวลา สามารถติดต่อพูดคุยกับเราได้ ที่ https://betweennaptimes.com/contact/ นอกจากนี้ หากคุณเป็นคุณแม่ผู้ประกอบการ และอยากเข้ามาอยู่ในฐานข้อมูลธุรกิจ (Business Directory) ของ Between Naptimes เพื่อสร้างเครือข่ายและสนับสนุนซึ่งกันและกัน ก็สามารถแจ้งความสนใจเข้ามาได้เช่นกัน
